Rehber · Ceza savunması

Tanık olarak çağrılma: yükümlülükler ve haklar

Tanıklık yükümlülüğü, tanıklıktan çekinme hakkı ve tanık vekili.

1Konu nedir?

Tanıklar, kendileri şüpheli olmaksızın bir olay hakkında beyanda bulunması istenen kişilerdir. Mahkeme ve Cumhuriyet savcılığı önünde kural olarak gelme ve doğruyu söyleme yükümlülüğü vardır (§§ 48, 161a StPO). Buna karşılık polis nezdinde tanıkların gelme yükümlülüğü kural olarak yoktur.

Tanıkların önemli hakları vardır. Yakın akrabalar tanıklıktan çekinebilir (§ 52 StPO); meslek sırrı sahipleri de koşullara göre çekinebilir (§ 53 StPO). Beyanıyla kendisini suçlayacak kişi, bu tür sorulara yanıt vermek zorunda değildir (§ 55 StPO). Yalan beyan cezalandırılabilir (§§ 153 ff. StGB).

2Tipik olay örnekleri

Bir olaya tanık oldunuz ve polis sizinle iletişime geçti.
Cumhuriyet savcılığı veya mahkeme tarafından tanık olarak çağrıldınız.
Şüpheli ile akrabasınız, evlisiniz veya nişanlısınız.
Beyanınızla kendinizi suçlamaktan endişe ediyorsunuz.
Olaya kendiniz de karışmıştınız ve tanık olarak gösteriliyorsunuz.

3Sık sorulan sorular

Polise gitmek zorunda mıyım?

Hayır, polis nezdinde kural olarak gelme yükümlülüğü yoktur. Cumhuriyet savcılığı ve mahkeme nezdinde bu yükümlülük vardır; aksi hâlde idari para cezası ve zorla getirme söz konusu olur (§ 51 StPO).

Kimler tanıklıktan çekinebilir?

Diğerlerinin yanı sıra şüphelinin nişanlısı, eşi, hayat ortağı ve yakın akrabaları (§ 52 StPO). Bu konuda bilgilendirilmeniz gerekir. Beyandan önce çekinip çekinmeyeceğinize karar verebilirsiniz.

Kendimi suçlayacak olursam ne olur?

Bu durumda tek tek sorulara yanıt vermekten çekinebilirsiniz (§ 55 StPO). Bazen bir tanık vekilinin (Zeugenbeistand) görevlendirilmesi gerekir (§ 68b StPO).

Tazminat alır mıyım?

Tanıklara, Justizvergütungs- und -entschädigungsgesetz (JVEG) uyarınca yol masrafları, kazanç kaybı ve zaman kaybı ödenir.

4Yargılama nasıl ilerler?

ÇağrıGörüşme günü ve dosya numarasını içeren yazılı çağrı.
BilgilendirmeDoğruyu söyleme yükümlülüğü, tanıklıktan ve cevap vermekten çekinme hakları.
İfade almaKimlik ve konu hakkında; yargılamaya katılanların soruları.
Serbest bırakılmaYemin ettirme yalnızca istisnaen; ifade tutanağı.

5Özellikle dikkat edilmesi gerekenler

Doğruyu söyleyin. Yalan beyan cezalandırılabilir.
Beyandan önce, kendi cezai sorumluluğunuza dokunup dokunmadığını kontrol edin.
Ortak beyan uyduralım diye diğer tanıklarla iletişime geçmeyin.
Görüşme gününe katılamayacaksanız zamanında bildirin.

6Sizi nasıl savunuyoruz?

Tanıklara önceden hakları ve yükümlülükleri, özellikle tanıklıktan çekinme ve cevap vermekten çekinme hakkı konusunda danışmanlık verir ve tanık vekili olarak ifadeye eşlik ederiz. Aynı zamanda mağdur iseniz, ayrıca katılan sıfatıyla davaya katılmayı (Nebenklage) değerlendiririz.

Bilgilendirmelerin yapılmasına ve fark ettirilmeden şüpheli konumuna düşmemenize dikkat ederiz. Gerekirse duruşmanın alenî olmaması veya koruyucu ifade alma yöntemleri için talepte bulunuruz.

Hukuki dayanaklar (resmî kanun metni):

Bu sayfa, Alman ceza hukukuna ilişkin genel bilgiler sunar (Eylül 2026 itibarıyla) ve somut olaya yönelik hukuki danışmanlığın yerini tutmaz. Hukuki durum ve içtihat değişebilir. İsviçre’deki yargılamalar için farklı düzenlemeler geçerlidir.